CANVA: ÖĞRETMENLER VE ÖĞRENCİLER İÇIN YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI
1. Giriş: Canva'da Kaç Yapay Zekâ Aracı Var?
Canva, başlangıçta görsel tasarım ve sunum hazırlama amacıyla kullanılan bir platformken zamanla yapay zekâ destekli içerik üretimi, belge hazırlama, video düzenleme ve etkileşimli uygulama geliştirme özelliklerini de bünyesine katmıştır.
Canva'da yapay zekâ araçları; metin yazma, görsel üretme, tasarımları düzenleme, videoları iyileştirme, veri analizi yapma ve kod kullanarak etkileşimli içerikler hazırlama gibi farklı amaçlara hizmet eder.
Peki Canva'da kaç yapay zekâ aracı vardır?
Bunun sabit bir sayısı yoktur. Çünkü Canva yeni özellikler eklemekte, bazı araçları birleştirmekte ve mevcut özelliklerin adlarını veya kullanım biçimlerini değiştirebilmektedir. Ayrıca Canva'nın kendi araçlarının yanında uygulamalar bölümünde üçüncü taraf geliştiricilerin araçları da bulunur.
Canva'nın yapay zekâ ekosisteminde öne çıkan araç ve özellik grupları şunlardır:
Metin üretimi: Magic Write ve Canva AI
Görsel üretimi: Magic Media ve diğer yapay zekâ destekli görsel araçları
Tasarım oluşturma: Magic Design ve Canva AI ile tasarım üretimi
Görsel düzenleme: Magic Eraser, Magic Edit, Magic Expand ve arka plan kaldırma
Katmanlı tasarım: Magic Layers
Video üretimi ve düzenleme: Magic Media, Canva AI Video ve Magic Video
Ses üretimi: AI Voice ve müzik veya ses efekti oluşturma araçları
Etkileşimli içerik: Canva Code
Veri ve tablolar: Canva Sheets ve Magic Formulas
Eğitim uygulamaları: Sunum, çalışma kâğıdı, test, infografik ve eğitim materyali hazırlama
Canva for Education hesabında öğretmenlerin ve öğrencilerin erişebildiği özellikler aynı olmayabilir. Okul yöneticisinin izinleri, hesabın türü ve yapay zekâ kullanım sınırları dikkate alınmalıdır.
Öğrenme hedefi: Öğrenci, Canva'nın yalnızca hazır şablonlardan oluşan bir tasarım aracı olmadığını; farklı medya türlerini üretmeye ve düzenlemeye yardımcı olan bir yapay zekâ platformu olduğunu kavrar.
2. Sihirli Yazı: ChatGPT ve Claude'a Rakip Özellik
Magic Write, Canva'nın yapay zekâ destekli metin üretme aracıdır. Kullanıcının verdiği komutlardan hareketle metin taslakları, başlıklar, açıklamalar, listeler, fikirler ve sunum notları oluşturabilir.
ChatGPT ve Claude gibi genel amaçlı yapay zekâ asistanlarıyla benzer biçimde metin üretmeye yardımcı olur. Canva'daki temel avantajı, oluşturulan metnin doğrudan tasarım veya belge üzerinde kullanılabilmesidir.
Nasıl kullanılır?
Canva'da bir tasarım veya belge açın.
Düzenleyicide Magic Write özelliğini bulun. Arayüzde görünmüyorsa ilgili yapay zekâ araçlarını veya hızlı işlemleri kontrol edin.
Hazırlamak istediğiniz içeriği açıkça tarif edin.
Üretilen metni okuyun ve gerekli düzeltmeleri yapın.
Metni tasarımınıza ekleyin.
Örnek prompt
"9. sınıf öğrencileri için siber güvenlik konusunda 400 kelimelik bir eğitim yazısı hazırla. Güçlü parola, kimlik avı ve kişisel verilerin korunması konularını açıkla. Teknik terimleri sade bir dille anlat ve sonunda beş değerlendirme sorusu oluştur."
Eğitimde kullanım alanları
Ders notu hazırlama
Konu özeti çıkarma
Test soruları oluşturma
Proje yönergeleri yazma
Sunum metni ve konuşmacı notları hazırlama
Blog yazısı ve bilgilendirme afişi oluşturma
Dikkat: Yapay zekâ tarafından üretilen metinlerde yanlış bilgi, eksik açıklama veya güncelliğini yitirmiş bilgiler bulunabilir. Öğretmen ve öğrenci metni mutlaka kontrol etmelidir.
3. Prompt Yazarak Katmanlı Tasarım Oluşturma
Prompt, yapay zekâya ne üretmesini istediğimizi anlatan komuttur. İyi bir prompt; amaç, hedef kitle, içerik, görsel stil, renkler ve çıktı türü gibi ayrıntıları içerir.
Canva AI, uygun özellik ve erişim koşullarında tek bir komutla birden fazla tasarım öğesinden oluşan düzenlenebilir çalışmalar hazırlayabilir.
İyi bir prompt nasıl yazılır?
Bir tasarım komutunda şu bileşenlerden yararlanabilirsiniz:
Amaç: Ne hazırlamak istiyorsunuz?
Hedef kitle: Tasarımı kimler kullanacak?
İçerik: Hangi bilgiler bulunacak?
Görsel stil: Modern, sade, bilimsel veya eğlenceli mi?
Renk ve düzen: Hangi renkler, başlıklar ve bölümler kullanılacak?
Çıktı: Afiş, sunum, infografik veya sosyal medya gönderisi mi?
Örnek prompt
"Meslek lisesi öğrencileri için yapay zekânın eğitimde kullanımı hakkında üç bölümlü bir infografik tasarla. Lacivert ve turkuaz renkler kullan. Birinci bölümde yapay zekânın tanımını, ikinci bölümde eğitimde kullanım alanlarını, üçüncü bölümde etik ilkeleri göster. Başlıklar düzenlenebilir metin kutuları olarak yer alsın. Tasarımı sade, okunaklı ve bilimsel bir tarzda hazırla."
Katmanlı tasarım ne demektir?
Bir tasarımın başlık, metin, şekil, fotoğraf, ikon ve arka plan gibi ayrı ayrı düzenlenebilen öğelerden oluşmasıdır.
Her öğe ayrı düzenlenebiliyorsa renkleri, konumları, boyutları ve içerikleri birbirinden bağımsız olarak değiştirmek kolaylaşır.
Uygulama: Öğrenciler aynı konuyu üç farklı tasarım diliyle hazırlasın: resmî, gençlere yönelik ve minimalist.
4. Metinden Görsel Üretme ve Kalite Artırma
Canva'nın Magic Media gibi araçları, yazılı açıklamalardan hareketle yeni görseller üretebilir. Görsel üretiminde amaç yalnızca güzel bir resim elde etmek değil, verilen mesajı doğru ve anlaşılır biçimde yansıtmaktır.
Görsel üretme adımları
Canva düzenleyicisinde Magic Media veya uygun görsel üretim aracını açın.
Görselin konusunu ayrıntılı biçimde açıklayın.
Uygun stil ve boyut seçeneklerini belirleyin.
Görseli üretin ve sonuçları karşılaştırın.
En uygun görseli tasarımınıza ekleyin.
Örnek prompt
"Bir lise bilişim laboratuvarını gösteren, gerçekçi ve aydınlık bir eğitim görseli üret. Öğrenciler bilgisayar başında ekip çalışması yapıyor. Ortam düzenli, güvenli ve modern olsun. Görsel yatay 16:9 oranında olsun. Görselin üzerinde yazı bulunmasın."
Kalite artırma
Düşük çözünürlüklü bir görseli büyütmek, keskinliğini artırmak veya ayrıntılarını iyileştirmek için kullanılabilen araçlar vardır. Bunlar, düşük kaliteli görsellerin her ayrıntısını kusursuz biçimde geri getirmeyi garanti etmez.
Görseli kullanmadan önce şunları kontrol edin:
Yüzler ve eller doğal görünüyor mu?
Nesnelerin şekilleri tutarlı mı?
Görselde anlamsız yazılar var mı?
Görselin çözünürlüğü kullanım alanına uygun mu?
Görselin içeriği eğitim amacıyla uyumlu mu?
Uygulama: Aynı konu için bir görsel üretin. Ardından promptu ayrıntılandırarak ikinci bir görsel oluşturun ve iki sonucu karşılaştırın.
5. Görselden Videoya Dönüştürme: Sihirli Hareket
Statik bir görseli hareketli hâle getirmek, eğitim materyallerinin daha dikkat çekici olmasını sağlayabilir. Canva'da animasyon ve fotoğraf hareketlendirme özellikleri, görsellere yakınlaşma, kaydırma veya farklı hareket efektleri eklemeye yardımcı olur.
Kullanılan özelliğe göre görseli hareketlendirme ile yapay zekâ tarafından yeni bir video üretme birbirinden farklı işlemlerdir.
Nasıl uygulanır?
Tasarıma bir fotoğraf veya illüstrasyon ekleyin.
Görseli seçin.
Animasyon veya hareket seçeneklerini açın.
Uygun bir efekt seçin.
Hareketin hızını ve görseldeki diğer öğelerle uyumunu kontrol edin.
Tasarımı video biçiminde dışa aktarın.
Örnek çalışma
Bir öğrenci, enerji tasarrufu konulu afişini kısa bir videoya dönüştürür. Önce ampul görseli görünür, ardından tasarruf önerileri sırayla ekrana gelir.
Eğitimde kullanım: Tarihî olayların anlatımı, fen bilimleri süreçleri, kitap tanıtımları, değerler eğitimi ve proje sunumları.
Dikkat: Gereğinden fazla hareket, izleyicinin dikkatini ana mesajdan uzaklaştırabilir.
6. Görselleri Düzenleme: Sihirli Silgi ve Arka Plan Kaldırma
Sihirli Silgi (Magic Eraser), fotoğraflardaki istenmeyen nesneleri kaldırmaya yardımcı olur. Arka Plan Kaldırma (Background Remover) ise bir fotoğraftaki ana nesneyi arka plandan ayırmayı amaçlar.
Sihirli Silgi nasıl kullanılır?
Düzenlemek istediğiniz fotoğrafı açın.
Fotoğraf düzenleme seçeneklerine girin.
Sihirli Silgi aracını bulun.
Kaldırılacak nesnenin üzerini işaretleyin.
Sonucu kontrol edin ve gerekirse işlemi tekrarlayın.
Arka plan kaldırma
Fotoğrafı seçin.
Arka plan kaldırma aracını çalıştırın.
Ana nesnenin çevresindeki kenarları kontrol edin.
Gerekirse düzeltme araçlarından yararlanın.
Görseli yeni bir arka planla birleştirin.
Örnek kullanım
Bir öğrenci, çevre kirliliği konusunda hazırladığı afişte yalnızca geri dönüşüm kutusunun görünmesini ister. Fotoğrafın arka planını kaldırır ve nesneyi renkli bir tasarımın üzerine yerleştirir.
Önemli: Fotoğraflarda izinsiz kişisel bilgileri veya bağlamı değiştirerek yanıltıcı içerik oluşturmayın. İnsanların gerçek fotoğraflarını düzenlerken mahremiyete ve izne dikkat edin.
7. Sihirli Genişletme ve Nesne Değiştirme
Magic Expand, görselin çevresini yapay zekâ yardımıyla genişletmeye; Magic Edit ise fotoğraftaki belirli bir bölgeyi değiştirerek yeni bir nesne veya ayrıntı eklemeye yardımcı olabilir.
Sihirli Genişletme
Örneğin dikey bir fotoğrafı yatay bir sunumda kullanmak istiyorsunuz. Görselin kenarları yeterli değilse genişletme aracı, çevredeki alanı tamamlayacak yeni görüntüler oluşturabilir.
Nesne değiştirme
Bir fotoğraftaki belirli nesnenin yerine başka bir nesne yerleştirmek istediğinizde ilgili bölgeyi seçip ne istediğinizi açıklayabilirsiniz.
Örnek prompt
"Bu sınıf fotoğrafındaki boş duvar alanını doğal biçimde genişlet. Duvarın rengi ve ışık yönü aynı kalsın. Yeni insan veya yazı ekleme."
Nesne değiştirme örneği:
"Seçilen masanın üzerine düzenli bir kitap ve defter yerleştir. Fotoğrafın ışık yönü ve perspektifi korunsun."
Uygulama: Bir manzara fotoğrafını yatay sunum boyutuna genişletin. Ardından ayrı bir kopyada seçilen nesneyi değiştirin. Orijinal görselle sonuçları karşılaştırın.
8. Sihirli Katmanlar: Görseli Bileşenlerine Ayırma
Magic Layers, desteklenen görselleri ve bazı yapay zekâ üretimi tasarımları düzenlenebilir katmanlara dönüştürmeye yönelik bir Canva özelliğidir.
Düz bir görselde yazı, arka plan ve nesneler tek bir resmin parçası olabilir. Katmanlara ayrılan bir tasarımda ise desteklenen öğeler ayrı ayrı düzenlenebilir.
Neden önemlidir?
Örneğin bir afişte başlık yanlış yazılmışsa bütün afişi yeniden üretmek yerine başlığı değiştirmek isteyebilirsiniz. Katmanlı yapı, uygun durumlarda bu işlemi kolaylaştırır.
Kullanım örneği
Bir öğrenci, yapay zekâyla oluşturulmuş bir kitap tanıtım görselini düzenlenebilir tasarıma dönüştürür. Daha sonra:
Başlığı değiştirir.
Arka plan rengini düzenler.
Kitap görselinin boyutunu değiştirir.
Diğer nesnelerin konumlarını ayarlar.
Dikkat: Her görselde tüm yazılar ve nesneler kusursuz biçimde ayrıştırılamayabilir. Magic Layers'ın kullanılabilirliği ve erişimi hesaba göre değişebilir.
9. Yapay Zekâ Destekli Seslendirme ve Test Oluşturma
Canva'nın yapay zekâ destekli metin üretme ve seslendirme özellikleri, eğitim içeriklerini farklı öğrenme biçimlerine uygun hâle getirmeye yardımcı olabilir.
Metinden seslendirme
Uygun AI Voice veya ses üretme özelliğiyle yazılı metin seslendirilebilir. Özelliğin adı, kullanılabilir diller ve ses seçenekleri araca göre değişebilir.
Örnek metin:
"Bugünkü dersimizde dijital güvenliğin temel ilkelerini öğreneceğiz. Güçlü parola kullanımı, kişisel verilerin korunması ve şüpheli bağlantılardan uzak durmak güvenli internet kullanımının önemli parçalarıdır."
Bu metin, kısa bir eğitim videosunda anlatıcı sesi olarak kullanılabilir.
Test oluşturma
Magic Write gibi araçlarla konuya ilişkin sorular üretilebilir. Bazı iş akışlarında metin içeriğinden sınav soruları hazırlamaya yönelik seçenekler bulunabilir.
Örnek prompt:
"9. sınıf bilişim teknolojileri dersi için internet güvenliği konusunda 10 çoktan seçmeli soru hazırla. Her soruda dört seçenek olsun. Doğru cevapları ve kısa açıklamaları ayrı bir bölümde ver."
Öğretmenin kontrol listesi
Sorular ders kazanımlarıyla uyumlu mu?
Doğru cevap gerçekten doğru mu?
Birden fazla doğru seçenek var mı?
Sorular öğrencinin seviyesine uygun mu?
Seslendirme anlaşılır ve doğru telaffuz edilmiş mi?
10. Bileşenler Sekmesinde Anlık Görsel Üretimi
Canva'daki Bileşenler veya Öğeler bölümü; şekiller, simgeler, çizimler, fotoğraflar ve farklı tasarım bileşenlerini içerir. Yapay zekâ destekli özellikler, uygun hesaplarda açıklamalardan hareketle yeni görsel öğeler üretmeye yardımcı olabilir.
Kullanım örneği
Bir öğrenci, siber güvenlik sunumu için özel bir kalkan simgesine ihtiyaç duyar.
Örnek prompt:
"Modern, sade, düz tasarım stilinde bir siber güvenlik kalkanı simgesi üret. Lacivert ve turkuaz tonları kullan. Arka plan şeffaf olsun. Simge küçük boyutlarda da anlaşılır kalsın."
Üretilen simge sunumda, afişte veya çalışma kâğıdında kullanılabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Görselin diğer tasarım öğeleriyle uyumunu kontrol edin.
Aynı tasarımda çok fazla farklı simge stili kullanmayın.
Üretilen öğelerin kullanım koşullarını ve lisans bilgilerini inceleyin.
11. Tasarım İçinde Kod Yazma ve Hesap Makinesi Yapımı
Canva Code, metinle tarif edilen etkileşimli deneyimler oluşturmaya yönelik bir özelliktir. Uygun erişim koşullarında kullanıcı, kodun tüm ayrıntılarını kendisi yazmadan bir web bileşeni veya etkileşimli içerik oluşturabilir.
Ancak Canva Code ile üretilen bir etkileşimli tasarım, her durumda bağımsız bir masaüstü veya mobil uygulama ile aynı anlama gelmez.
Örnek: Dört işlem hesap makinesi
Prompt:
"Öğrenciler için basit bir hesap makinesi oluştur. İki sayı girmek için alanlar bulunsun. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme düğmeleri yer alsın. Sonuç ekranda gösterilsin. Sıfıra bölme durumunda kullanıcıya anlaşılır bir uyarı ver. Tasarım sade ve mobil cihazlara uyumlu olsun."
Oluşturma süreci
Canva Code veya ilgili etkileşimli içerik aracını açın.
İstediğiniz işlevleri ayrıntılı olarak tarif edin.
Üretilen sonucu önizleyin.
Düğmelerin ve giriş alanlarının çalışmasını test edin.
Hataları belirleyin ve yeni komutlarla düzeltin.
Paylaşım ve yayınlama seçeneklerini kontrol edin.
Geliştirme fikirleri
Not ortalaması hesaplayıcı
Birim dönüştürücü
Basit kelime oyunu
Matematik bilgi yarışması
Dijital kelime kartları
Güvenlik notu: Öğrenciler kişisel veri toplayan formlar, parola toplama ekranları veya gerçek kullanıcı bilgilerini işleyen araçlar hazırlarken öğretmen gözetiminde çalışmalıdır.
12. 3D Tasarım Araçları ve Etkileşimli Objeler
Üç boyutlu tasarım, nesnelerin yalnızca genişlik ve yüksekliğini değil, derinliğini de ifade eder. Canva'daki uygun uygulamalar ve yapay zekâ destekli özellikler, üç boyutlu görsellerin veya bazı etkileşimli içeriklerin oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Eğitimde kullanım alanları
Gezegen ve uzay görselleri
Geometrik cisimler
Mimari tasarım fikirleri
Ürün prototipleri
Bilişim teknolojileri konulu görsel anlatımlar
Örnek prompt
"Bilgisayar donanımını anlatan modern bir 3D eğitim illüstrasyonu oluştur. İşlemci, RAM, anakart ve depolama birimi görsel olarak ayrı seçilebilsin. Arka plan sade olsun. Görsel, lise öğrencilerine yönelik bir ders sunumunda kullanılacak."
Bir görselin 3D görünmesi, onun mutlaka döndürülebilen veya etkileşimli bir 3D model olduğu anlamına gelmez. Gerçek etkileşim, kullanılan aracın sunduğu özelliklere bağlıdır.
13. Yapay Zekâ ile Fon Müziği ve Ses Efekti Üretme
Canva'nın uygun yapay zekâ destekli ses araçları, içerik üretim sürecinde müzik veya ses efektleri oluşturmak için kullanılabilir.
Fon müziği oluşturma
Bir eğitim videosunun atmosferini belirlemek için müzik seçilebilir veya uygun araçla yeni ses içeriği üretilebilir.
Örnek prompt:
"Üç dakikalık bir eğitim videosunda kullanılmak üzere sakin, dikkat dağıtmayan, sözsüz ve hafif elektronik tınılar içeren bir fon müziği oluştur. Konu dijital güvenlik ve teknoloji eğitimi. Müzik anlatıcı sesini bastırmasın."
Ses efekti örnekleri
Bir düğmeye basıldığında kısa bildirim sesi
Bir test tamamlandığında başarı sesi
Bir animasyonda geçiş sesi
Bir eğitim videosunda ortam sesi
Dikkat edilmesi gerekenler
Sesin yüksekliği, süresi ve anlatıcıyla uyumu kontrol edilmelidir. Ayrıca üretilen veya kütüphaneden seçilen müziğin kullanım koşulları incelenmelidir. Bir içeriğin yapay zekâyla üretilmesi, onun otomatik olarak her amaç için telif açısından serbest olduğu anlamına gelmez.
14. Akıllı Formlar ve Veri Görselleştirme
Formlar, veri toplamak; grafikler ise verileri anlamlandırmak için kullanılır. Canva'nın form oluşturma, tablo ve grafik özellikleri, eğitimde anketlerden sınıf içi araştırmalara kadar farklı çalışmaların hazırlanmasını kolaylaştırabilir.
Örnek: Sınıfta yapay zekâ kullanımı anketi
Sorular:
Daha önce yapay zekâ aracı kullandınız mı?
En sık hangi amaçla kullanıyorsunuz?
Yapay zekâ tarafından üretilen bilgileri kontrol ediyor musunuz?
Yapay zekânın eğitimdeki en önemli yararı sizce nedir?
Yanıtlar toplandıktan sonra sonuçlar uygun bir tabloya aktarılabilir ve grafiklerle gösterilebilir.
Veri görselleştirme
Sütun grafiği: Kategorileri karşılaştırmak için
Çizgi grafiği: Zaman içindeki değişimi göstermek için
Daire grafiği: Uygun durumlarda bütünün parçalarını göstermek için
Tablo: Ayrıntılı değerleri düzenlemek için
Uygulama
Öğrenciler sınıftan veri toplasın, sonuçları tabloya aktarsın ve en az iki farklı grafik oluştursun. Grafiklerin altına birer cümlelik yorum yazsın.
Veri gizliliği: Anketlerde gereksiz kişisel bilgiler toplanmamalıdır. Öğrenci adları ve hassas bilgiler, gerekli izin ve güvenlik önlemleri olmadan paylaşılmamalıdır.
15. Videolara Otomatik Altyazı ve Ritim Senkronizasyonu
Otomatik altyazı, videoda konuşulanları metne dönüştürerek izleyicinin içeriği daha kolay takip etmesine yardımcı olur. Müzik ritmiyle senkronizasyon ise video geçişlerinin müziğin temposuna uygun hâle getirilmesini amaçlar.
Otomatik altyazı
Videoyu Canva'ya aktarın.
Altyazı veya konuşma metni oluşturma özelliğini açın.
Otomatik oluşturulan altyazıyı inceleyin.
Yanlış tanınan kelimeleri düzeltin.
Yazı tipi, renk ve konumu düzenleyin.
Videoyu önizleyin ve dışa aktarın.
Ritim senkronizasyonu
Video klipleri, görüntü geçişleri ve müzik arasında uyum kurulabilir. Kullanılan özelliğe göre senkronizasyon otomatik veya elle ayarlanabilir.
Örnek proje
Öğrenciler okul kütüphanesini tanıtan 30 saniyelik bir video hazırlar. Konuşmalara altyazı ekler ve görüntü geçişlerini arka plan müziğiyle uyumlu hâle getirir.
Kontrol: Otomatik altyazılarda özellikle özel isimler, teknik terimler ve Türkçe karakterler yanlış algılanabilir. Altyazılar mutlaka kontrol edilmelidir.
16. Videodan Arka Plan Kaldırma Özelliği
Video arka planını kaldırma, uygun araçlarla bir videodaki kişiyi veya ana nesneyi arka plandan ayırmaya yardımcı olabilir. Böylece kişi başka bir arka plan üzerinde gösterilebilir.
Örnek kullanım
Bir öğrenci, bilgisayar donanımını anlatan bir eğitim videosunda konuşmacı olarak görünür. Video arka planını kaldırarak kendisini sanal bir bilişim laboratuvarının önünde göstermek ister.
Uygulama adımları
Desteklenen video klibini yükleyin.
Video arka planı kaldırma özelliğinin kullanılabilirliğini kontrol edin.
Arka plan kaldırma işlemini uygulayın.
Yeni arka planı ekleyin.
Saç, el ve hareketli nesnelerin kenarlarını inceleyin.
Sonucu farklı karelerde kontrol edin.
Bu özellik her planda veya her video türünde kullanılmayabilir. Karmaşık arka planlar ve hızlı hareketler, ayırma kalitesini düşürebilir.
17. Uzun Videoları Otomatik Olarak Parçalara Bölme
Uzun bir eğitim videosundan kısa içerikler çıkarmak, bilgiyi farklı öğrenme ortamlarında sunmayı kolaylaştırır. Bazı yapay zekâ destekli video düzenleme araçları, uzun kayıtları analiz ederek kısa klipler oluşturmayı veya uygun bölümleri seçmeyi kolaylaştırabilir.
Örnek
40 dakikalık bir bilgisayar ağları dersini şu bölümlere ayırmak istiyorsunuz:
bölüm: Bilgisayar ağı nedir?
bölüm: Modem ve yönlendirici
bölüm: IP adresi
bölüm: Temel ağ güvenliği
bölüm: Konu özeti
Çalışma süreci
Video içeriğini inceleyin.
Konu başlıklarını ve önemli bölümleri belirleyin.
Desteklenen otomatik klip oluşturma özelliğini kullanın.
Oluşturulan bölümlerin başlangıç ve bitişlerini kontrol edin.
Her klibe uygun bir başlık ekleyin.
Gereksiz tekrarları ve yanlış kesimleri düzeltin.
Önemli: Her Canva video aracı uzun videoları otomatik bölümlere ayırmaz. Bu işlevin bulunup bulunmadığı kullanılan araç ve hesap erişimine bağlıdır.
18. Otomatik Kesme: Sessiz Yerleri Silme
Uzun kayıtlarda konuşma olmayan bölümler, beklemeler ve gereksiz boşluklar bulunabilir. Sessiz bölümleri otomatik algılayan video düzenleme özellikleri, bu kısımları kısaltmaya yardımcı olabilir.
Nasıl kullanılır?
Video veya ses kaydını düzenleyiciye aktarın.
Kullanılan araçta sessizlik algılama ya da otomatik kesme özelliği bulunup bulunmadığını kontrol edin.
Uygun eşik ve kesme ayarlarını belirleyin.
Otomatik düzenlemeyi uygulayın.
Videoyu baştan sona izleyerek sonucu kontrol edin.
Örnek
Bir öğretmen, ders anlatımında uzun duraklamalar bulunan 15 dakikalık kaydı daha akıcı hâle getirmek ister.
Sessizliklerin kaldırılması, videonun daha kısa ve anlaşılır olmasını sağlayabilir. Ancak her sessizlik gereksiz değildir. Öğrencinin düşünmesi için verilen süreler, örnekler ve önemli vurgular korunmalıdır.
Kontrol listesi:
Kelimelerin başı veya sonu kesilmiş mi?
Cümleler doğal duyuluyor mu?
Önemli duraklamalar korunmuş mu?
Görüntü ve ses eşleşmesi bozulmuş mu?
19. Yapay Zekâ ile 10 Saniyede Sunum Hazırlama
Canva AI ve Magic Design gibi özellikler, bir konu veya metinden hareketle sunum taslağı oluşturmaya yardımcı olabilir. Taslağın oluşturulması kısa sürebilir; ancak kaliteli bir sunum için içerik kontrolü ve düzenleme gerekir.
Örnek prompt
"9. sınıf bilişim teknolojileri dersi için siber güvenlik konusunda 8 slaytlık bir sunum hazırla. Slaytlar sırasıyla giriş, güçlü parolalar, kimlik avı, zararlı yazılımlar, güvenli internet, kişisel veriler, örnek olay ve değerlendirme sorularından oluşsun. Her slaytta kısa açıklamalar ve uygun görseller bulunsun. Tasarım sade ve okunaklı olsun."
Sunum hazırlama adımları
Canva'nın sunum oluşturma özelliğini açın.
Konuyu ve slayt sayısını belirtin.
Hedef kitleyi ve görsel stili tanımlayın.
Oluşturulan taslağı inceleyin.
Yanlış veya eksik bilgileri düzeltin.
Gereksiz metinleri kısaltın.
Son slayta kaynaklar veya değerlendirme soruları ekleyin.
İyi bir sunumun özellikleri
Her slaytta tek bir ana fikir bulunması
Yazıların kolay okunması
Görsellerin konuyla ilişkili olması
Renk ve yazı tipi tutarlılığı
Kaynakların belirtilmesi
Sunumun hedef kitleye uygun olması
Unutmayın: Yapay zekâ sunumun ilk taslağını oluşturabilir; fakat doğru, etkili ve pedagojik açıdan uygun bir sunumun son kontrolünü insan yapmalıdır.
20. Tek Tıkla Tasarımları Tüm Dillere Çevirme
Canva'nın çeviri özellikleri, tasarım içindeki metinleri farklı dillere dönüştürmeye yardımcı olabilir. Bu özellikler özellikle yabancı dil eğitimi, uluslararası projeler ve çok dilli eğitim materyalleri hazırlamak için kullanışlıdır.
Örnek
Türkçe hazırlanmış bir "İnternet Güvenliği" afişi İngilizceye çevrilerek yabancı dil dersinde kullanılabilir.
Uygulama adımları
Çevrilecek tasarımı açın.
Çeviri özelliğini bulun.
Kaynak ve hedef dili seçin.
Çeviriyi uygulayın.
Yeni tasarımın düzenini kontrol edin.
Çevirideki anlam ve terim hatalarını düzeltin.
Dikkat edilmesi gerekenler
Teknik terimler her dilde aynı biçimde çevrilmeyebilir.
Metnin uzaması tasarım düzenini bozabilir.
Deyimler ve kültürel ifadeler kelimesi kelimesine çevrildiğinde anlamını kaybedebilir.
Dinî, tarihî veya bilimsel metinlerde anlamın korunması özellikle önemlidir.
Uygulama: Aynı bilgilendirme afişini Türkçe ve İngilizce hazırlayın. İki sürümde anlamı, okunabilirliği ve tasarım bütünlüğünü karşılaştırın.
21. Sunumları Blog Yazısına ve Belgeye Dönüştürme
Sunumlarda bulunan bilgiler, uygun araçlarla belge veya blog yazısı taslağına dönüştürülebilir. Canva'nın belge ve yapay zekâ özellikleri, aynı içeriğin farklı biçimlerde kullanılmasına yardımcı olur.
Örnek
"Siber Güvenlik" konulu 10 slaytlık bir sunumu, öğrencilerin okuyabileceği kapsamlı bir blog yazısına dönüştürmek istiyorsunuz.
Örnek prompt
"Bu sunumdaki bilgileri kullanarak lise öğrencilerine yönelik bir eğitim makalesi hazırla. Makalede giriş, temel kavramlar, günlük hayattan örnekler, güvenlik önerileri ve değerlendirme soruları bulunsun. Sunumdaki bilgileri koru, ancak açıklamaları daha ayrıntılı hâle getir."
Dönüştürme süreci
Sunumun metinlerini ve temel mesajlarını belirleyin.
Belge veya yapay zekâ destekli metin oluşturma aracını açın.
İçeriğin hangi biçime dönüştürüleceğini açıklayın.
Oluşturulan belgeyi düzenleyin.
Başlıkları, paragrafları ve kaynakları kontrol edin.
Belgeyi uygun biçimde paylaşın veya dışa aktarın.
Bir sunumun otomatik olarak belgeye dönüştürülmesi, tüm bilgilerin eksiksiz aktarılacağını garanti etmez. Görsellerdeki yazılar, grafikler ve açıklamalar ayrıca kontrol edilmelidir.
22. Metinden Sinematik Video Üretme
Canva'nın yapay zekâ destekli video üretim araçları, yazılı bir açıklamadan hareketle video klipler oluşturabilir. Kullanılan araca göre klibin süresi, görüntü kalitesi, ses desteği ve üretim seçenekleri değişebilir.
Canva'nın yardım belgelerinde Magic Media ile kısa, sessiz video üretimi ve Canva AI Video ile daha uzun, ses destekli video üretimi farklı iş akışları olarak açıklanmaktadır.
Sinematik prompt yazma
İyi bir video komutu şu unsurları içerebilir:
Sahnenin konusu
Ortam ve zaman
Kamera hareketi
Işık ve renk
Görsel stil
Hareketin yönü
Videonun amacı
Örnek prompt
"Sabah güneşinin aydınlattığı modern bir okul kütüphanesini gösteren sinematik bir video oluştur. Kamera kitap raflarının arasından yavaşça ilerlesin. Öğrenciler sessizce kitap okusun. Doğal ışık, gerçekçi renkler ve sakin bir atmosfer kullan. Görüntü eğitim tanıtım videosunda kullanılacak."
Eğitimde kullanım
Bilimsel süreçleri görselleştirme
Tarihî dönemleri anlatma
Kitap tanıtımları
Çevre bilinci videoları
Okul ve bölüm tanıtımları
Proje sunumları
Dikkat: Üretilen videolarda fiziksel hareketler, nesneler ve sahne devamlılığı hatalı olabilir. Gerçek bir olayın kaydı gibi sunulacak yapay zekâ videolarında yanıltıcılıktan kaçınılmalıdır.
23. Görev Planlayıcı: Otomatik İçerik Tasarlama
Planlama ve otomasyon özellikleri, belirli bir işin ne zaman yapılacağını belirlemeye veya içerik üretim sürecini düzenlemeye yardımcı olabilir. Canva'nın yeni yapay zekâ iş akışları arasında planlama ve zamanlanmış görevler gibi özellikler yer almaktadır; ancak bunların kullanılabilirliği hesap türüne ve erişim durumuna bağlıdır.
Eğitimde kullanım örneği
Bir öğretmen, okulun sosyal medya hesabı için haftalık içerik planı hazırlamak istiyor.
| Gün | İçerik | Amaç |
|---|---|---|
| Pazartesi | Haftanın teknoloji kavramı | Bilgilendirme |
| Çarşamba | Öğrenci proje tanıtımı | Proje paylaşımı |
| Cuma | Haftalık mini test | Öğrenmeyi pekiştirme |
Örnek prompt
"Bir bilişim teknolojileri bölümü için dört haftalık içerik takvimi hazırla. Her hafta bir teknoloji kavramı, bir öğrenci proje tanıtımı ve bir bilgi yarışması öner. Her içerik için başlık, hedef kitle ve önerilen görsel biçimini belirt."
Planlama tablosu hazırlamak ile içeriklerin otomatik olarak oluşturulması ve yayımlanması farklı işlemlerdir. Herhangi bir zamanlama veya yayınlama işlemi yapılmadan önce hesapta ilgili özelliklerin bulunduğu doğrulanmalıdır.
Önemli: Öğrenci fotoğrafları, isimleri ve okul bilgileri paylaşılmadan önce gerekli izinler alınmalıdır.
24. Canva Code: Çalışan Web Siteleri Kodlatma
Canva Code, metin komutlarıyla etkileşimli dijital deneyimler ve web bileşenleri oluşturmaya yönelik bir araçtır. Kullanıcı, istediği işlevi doğal dille tarif ederek bir prototip hazırlayabilir.
Örnek proje: Etkileşimli bilgi yarışması
Prompt:
"Bilişim teknolojileri dersi için 10 soruluk etkileşimli bir bilgi yarışması oluştur. Her soruda dört seçenek bulunsun. Öğrenci bir seçeneği işaretleyebilsin. Cevap gönderildiğinde doğru veya yanlış olduğu açıklansın. Yarışma sonunda puan ve kısa bir değerlendirme gösterilsin. Tasarım telefon ve bilgisayarlarda düzgün çalışsın."
Proje geliştirme adımları
Canva Code aracını açın.
Projenin amacını ve kullanıcılarını açıklayın.
Gerekli ekranları ve etkileşimleri tarif edin.
Oluşturulan prototipi test edin.
Hatalı işlemleri belirleyin.
Yeni komutlarla iyileştirmeler yapın.
Paylaşım veya yayınlama seçeneklerini kontrol edin.
Yazılım geliştirme açısından önemi
Canva Code, öğrencilerin bir yazılım fikrini çalışan bir prototipe dönüştürme sürecini deneyimlemelerine yardımcı olabilir. Bununla birlikte üretilen kodun güvenliği, doğruluğu, erişilebilirliği ve farklı cihazlardaki davranışı test edilmelidir.
Uygulama fikirleri: Hesap makinesi, kelime oyunu, dijital kartlar, ders bilgi yarışması ve basit bir okul tanıtım sayfası.
25. Eğitimciler İçin Yapay Zekâ Kütüphanesi
Canva, öğretmenlerin eğitim materyali oluşturmasına yardımcı olabilecek tasarım araçları, hazır şablonlar ve uygulamalar sunar. Bu kaynakları ders hedeflerine uygun şekilde bir araya getirmek, öğretmenin hazırlık süresini azaltabilir.
Eğitimde kullanılabilecek içerikler
Ders sunumları
Çalışma kâğıtları
Konu özetleri
Kavram haritaları
Deney yönergeleri
Sınav ve değerlendirme materyalleri
Bilgi kartları
Posterler ve infografikler
Proje değerlendirme rubrikleri
Eğitim videoları
Örnek prompt
"10. sınıf nesne tabanlı programlama dersi için Python'da sınıf, nesne, özellik ve metot kavramlarını öğreten bir ders paketi hazırla. Pakette 8 slaytlık sunum, bir sayfalık konu özeti, üç uygulama etkinliği ve beş soruluk değerlendirme testi bulunsun. Öğrencilerin önceden temel Python bilgisine sahip olduğunu dikkate al."
Öğretmen için kontrol listesi
İçerik öğretim programıyla uyumlu mu?
Öğrenci seviyesine uygun mu?
Örnekler doğru mu?
Görseller öğrenmeyi destekliyor mu?
Ölçme soruları kazanımları değerlendiriyor mu?
Kaynaklar ve gerekli izinler belirtilmiş mi?
Yapay zekâ öğretmenin hazırlık sürecini destekler; öğretmenin pedagojik kararlarının, öğrenci ihtiyaçlarını tanımasının ve değerlendirme sorumluluğunun yerini almaz.
26. E-Tablolarda Sihirli Formüller ve İstatistikler
Canva Sheets ve Magic Formulas gibi özellikler, tablolarda veri düzenleme ve formül oluşturma işlemlerini kolaylaştırabilir. Kullanıcı, istediği hesaplamayı tarif ederek uygun bir formül önerisi alabilir.
Örnek veri tablosu
| Öğrenci | Yazılı | Proje | Performans |
|---|---|---|---|
| Öğrenci A | 80 | 90 | 85 |
| Öğrenci B | 70 | 75 | 80 |
| Öğrenci C | 95 | 90 | 100 |
Bu tabloda yazılı, proje ve performans notlarından bir ortalama hesaplanabilir.
Örnek prompt
"Bu tabloda her öğrencinin yazılı, proje ve performans notlarının aritmetik ortalamasını hesaplayan bir formül öner. Sonuç iki ondalık basamakla gösterilsin. Boş hücreler varsa nasıl ele alınacağını da açıkla."
İstatistiksel çalışmalar
E-tablolarda uygun formüllerle şu işlemler yapılabilir:
Ortalama hesaplama
En yüksek ve en düşük değeri bulma
Sayısal verileri sıralama
Kategorilere göre sayım yapma
Yüzde hesaplama
Grafik oluşturma
Uygun veri kümelerinde standart sapma ve varyans hesaplama
Öğrenme etkinliği
Öğrenciler, kişisel bilgi içermeyen örnek bir veri kümesi kullanarak ortalama hesaplasın ve sonuçları bir grafikle göstersin.
Dikkat: Yapay zekânın önerdiği formülün doğru aralığı kullandığını ve beklenen sonucu verdiğini kontrol edin. Gerçek öğrenci notlarını veya kişisel bilgileri yetkisiz biçimde paylaşmayın.
27. Canva'ya Sor: AI Kişisel Asistanınız
Canva AI, kullanıcının tasarım sürecinde fikir geliştirmesine, içerik oluşturmasına, metinleri düzenlemesine ve uygun iş akışlarını keşfetmesine yardımcı olan yapay zekâ özelliklerini kapsar.
Canva AI'nın yeni sürümleri, tek bir komuttan tasarım üretmenin ötesinde konuşma yoluyla düzenleme ve daha kapsamlı iş akışları sunmayı hedeflemektedir. Bununla birlikte gelişmiş özelliklerin tümü Canva for Education hesabında aynı şekilde kullanılmayabilir.
Canva AI'ya hangi sorular sorulabilir?
"Bu sunumu lise öğrencileri için daha anlaşılır hâle getir."
"Bu konu için üç farklı afiş fikri üret."
"Bu metni 150 kelimelik bir özete dönüştür."
"Sunumuma uygun bir renk paleti öner."
"Bu eğitim projesi için haftalık çalışma planı oluştur."
"Bu grafikteki verileri açıklamak için kısa bir yorum taslağı hazırla."
Daha iyi sonuç almak için
Amacınızı açıkça belirtin.
Hedef kitleyi tanımlayın.
İstediğiniz çıktı türünü söyleyin.
Uzunluk ve biçim sınırlarını belirtin.
Sonucu inceleyin ve gerekirse ek talimat verin.
Örneğin yalnızca "Bir sunum hazırla" demek yerine şu komutu kullanın:
"11. sınıf bilişim teknolojileri öğrencileri için yapay zekânın eğitimde kullanımı hakkında 10 slaytlık bir sunum taslağı oluştur. Her slaytta bir ana fikir, kısa açıklama ve görsel önerisi bulunsun. Son slaytta beş değerlendirme sorusu yer alsın."
Bu yaklaşım, daha amaca uygun sonuçlar elde etmeyi kolaylaştırır.
28. Kapanış ve Pazarlama Araçları
Canva, eğitim içeriklerinin yanında tanıtım, iletişim ve pazarlama materyalleri hazırlamak için de kullanılabilir. Yapay zekâ destekli tasarım ve metin üretimi, aynı içeriğin farklı platformlara uygun sürümlerini hazırlamaya yardımcı olur.
Hazırlanabilecek içerikler
Okul ve bölüm tanıtım afişleri
Sosyal medya gönderileri
Etkinlik duyuruları
Proje tanıtım videoları
E-bültenler
Dijital broşürler
Sunum ve raporlar
Ürün veya proje tanıtım sayfaları
Örnek prompt
"Bir mesleki ve teknik Anadolu lisesinin bilişim teknolojileri alanını tanıtmak için bir sosyal medya gönderisi hazırla. Öğrencilerin yazılım geliştirme, web tasarımı ve dijital üretim alanlarında kazandıkları becerileri vurgula. Samimi ama profesyonel bir dil kullan. Öğrenci fotoğraflarını izinsiz kullanma ve doğrulanmamış başarı iddiaları oluşturma."
Tasarımda pazarlama ilkeleri
Hedef kitleyi tanıyın.
Mesajı kısa ve anlaşılır tutun.
Görsel ve metin arasında tutarlılık sağlayın.
Gerçek dışı vaatlerde bulunmayın.
Telif ve kişisel veri kurallarına uyun.
Yayın öncesinde içerikleri kontrol edin.
29. Yapay Zekâ Kullanımında Etik ve Güvenlik
Canva'nın yapay zekâ araçlarını kullanırken teknik beceriler kadar etik sorumluluklar da önemlidir.
Temel ilkeler
1. Doğruluk: Yapay zekâ tarafından oluşturulan bilgileri güvenilir kaynaklarla karşılaştırın.
2. Mahremiyet: Öğrencilerin kişisel bilgilerini, fotoğraflarını, notlarını ve diğer özel verilerini gerekli izin ve güvenlik önlemleri olmadan paylaşmayın.
3. Telif hakları: Kullanılan görsellerin, müziklerin, videoların ve metinlerin kullanım koşullarını kontrol edin.
4. Şeffaflık: Önemli bir çalışmada yapay zekâdan yararlanıldıysa öğretmenin veya kurumun istediği şekilde bunu belirtin.
5. Özgünlük: Yapay zekâ çıktısını olduğu gibi teslim etmek yerine inceleyin, düzenleyin ve kendi katkınızı ekleyin.
6. İnsan denetimi: Özellikle bilimsel, tarihî, dinî, hukuki veya sağlıkla ilgili içeriklerde doğruluğu uzman kaynaklarla kontrol edin.
7. Erişilebilirlik: Metinlerin okunaklı olmasına, yeterli renk karşıtlığına ve videolarda doğru altyazılara dikkat edin.
30. Uygulamalı Atölye: Yapay Zekâ ile Eğitim İçeriği Üretimi
Proje: Dijital Güvenlik Eğitim Paketi
Amaç: Öğrencilerin Canva'nın farklı yapay zekâ özelliklerini bir araya getirerek kapsamlı bir eğitim ürünü oluşturması.
Görevler
Magic Write veya uygun metin aracını kullanarak dijital güvenlik konusunda bir konu özeti hazırlayın.
Metinden görsel üretme aracını kullanarak konuya uygun bir görsel oluşturun.
Canva'nın tasarım araçlarıyla sekiz slaytlık bir sunum hazırlayın.
Uygun video araçlarıyla 20–30 saniyelik bir tanıtım videosu oluşturun.
Videoya altyazı ekleyin ve metni kontrol edin.
Beş soruluk bir bilgi yarışması hazırlayın.
Sonuçları bir afiş veya infografik üzerinde birleştirin.
Yapay zekâ kullanımını ve yararlanılan kaynakları açıklayın.
Değerlendirme rubriği
| Ölçüt | Puan |
|---|---|
| Bilgilerin doğruluğu ve kaynak kontrolü | 25 |
| Tasarımın düzeni ve okunabilirliği | 20 |
| Yapay zekâ araçlarının amaca uygun kullanımı | 20 |
| Özgünlük ve yaratıcılık | 15 |
| Video, ses ve görsel uyumu | 10 |
| Etik, telif ve gizlilik kurallarına uyum | 10 |
| Toplam | 100 |
31. Konu Sonu Değerlendirme Soruları
1. Canva'da Magic Write'ın temel amacı nedir?
2. Bir tasarımı oluşturan öğelerin ayrı ayrı düzenlenebilmesi neden önemlidir?
3. Görsel üretiminde daha iyi sonuç almak için aşağıdakilerden hangisi uygundur?
4. Otomatik altyazı oluşturulduktan sonra hangi işlem yapılmalıdır?
5. Canva Code hangi tür projelerde yararlı olabilir?
6. Yapay zekâ tarafından oluşturulan bir eğitim metni nasıl kullanılmalıdır?
7. Canva'da bir fotoğrafın arka planını kaldırmanın amacı nedir?
8. Veri görselleştirme neden kullanılır?
9. Bir öğrencinin fotoğrafını okulun sosyal medya hesabında yayımlarken neye dikkat edilmelidir?
10. Canva'daki bütün yapay zekâ özellikleri her hesapta aynı şekilde kullanılabilir mi?
Cevap anahtarı
1-B, 2-C, 3-A, 4-B, 5-D, 6-C, 7-A, 8-B, 9-C, 10-D.
32. Sonuç
Canva'nın yapay zekâ araçları, eğitim materyallerinin hazırlanmasından video üretimine, veri görselleştirmeden etkileşimli dijital içerik geliştirmeye kadar geniş bir kullanım alanı sunar.
Bu araçlar öğrencilerin fikirlerini daha hızlı somutlaştırmasına, öğretmenlerin farklı öğrenme materyalleri hazırlamasına ve dijital üretim becerilerinin gelişmesine yardımcı olabilir.
Bununla birlikte bir aracın kolay kullanılması, ortaya çıkan içeriğin otomatik olarak doğru, güvenli veya nitelikli olduğu anlamına gelmez. Başarılı bir çalışma; doğru komut yazmayı, sonucu değerlendirmeyi, gerektiğinde yeniden düzenlemeyi ve etik kurallara uymayı gerektirir.
Temel ilke şudur: Yapay zekâyı yalnızca hazır içerik almak için değil, düşünmek, öğrenmek, üretmek ve geliştirmek için kullanmalıyız.
Yararlanılabilecek resmî kaynaklar
Canva AI başlangıç rehberi: https://www.canva.com/help/using-canva-ai/
Magic Write kullanım rehberi: https://www.canva.com/help/use-magic-write/
Magic Media kullanım rehberi: https://www.canva.com/help/using-magic-media/
Magic Layers tanıtımı: https://www.canva.com/newsroom/news/magic-layers/
Canva AI 2.0 tanıtımı: https://www.canva.com/newsroom/news/canva-create-2026-ai/
Öğretmen notu: Ders sırasında kullanılacak araçları önceden öğretmen hesabında test edin. Öğrencilerin hesaplarında görünmeyen özellikler için ücretsiz veya erişilebilir alternatifler belirleyin. Özellik adlarının ve kullanım sınırlarının zaman içinde değişebileceğini dikkate alın.
Yorumlar
Yorum Gönder